(روزنه ای برای یک انسان شناس)

^{پنج شنبه هفته قبل بود که کانون شهدای دانشگاه ،برنامه ی جالبی رو طراحی کرده بود. برنامه ای با نام غبار روبی مزار شهدای بابلسر . ( محل قرار گیری مزار شهدا در امامزاده ابراهیم بابلسر است ) .}

^{پنج شنبه روز یاد کردن از مردگان تو فرهنگ ماست به همین علت اونا این روز رو انتخاب کردن ما هم که هم برامون فال بود و هم تماشا تصمیم گرفتیم که بریم .}

  ^{ابتدای میدان بلال ( که امامزاده در ان واقع شده ) ،عصر پنج شنبه ها بازار داغیه که من و دوستام وقتی که میریم امامزاده حتما باید یه سرک به این بازار و بساط فروشنده ها می زدیم . گاهی اوقات هم که هدف به کلی تغییر می کرد انگار نه انگار که به قصد زیارت اومدیم . کلی از وقتمون رو همین جلو می گذروندیم . بعد که شب می شد با خود می گفتیم ای وای ما هنوز زیارت نکردیم بود که می فهمیدیم درعالم واقع برا رسیدن به هدف چقدر کج راهه هاست و تو باید مدام حواست جمع باشد که در کج راهه ها غرق نشوی .}

^{اما اون روز فرق داشت کنار میدون بلال اتوبوس توقف کرد سه تا اتوبوس بود. یه اتوبوس مخصوص پسرا و دو تا هم برا دخترا .}

^{به هر کدوم از دانشجوها دو تا شاخه گل سرخ ، یه شیشه گلاب و یه بسته خرما دادن ،تا رو مقبره شهدا بزارن .}

^{صحنه ی جالبی بود تو چند ردیف به صف موندیم و حرکت کردیم . مردم هم که این صحنه براشون دیدنی می نمود نگاه می کردن . عکس العمل مردم اطرافمون که تماشایی بود عده ای با نگاه های خود متعجب بودن خودشون رو نشون می دادن و بعضیا شجاعت به خرج می دادن و ازمون می پرسیدن که از کجا اومدید ، بعضیاشون می خندیدن (نمیدونم چه صحنه ای براشون خنده دار بود!). بعضیا تشویق می کردن و... . امامزاده هم اون روز فوق العاده شلوغ بود .}

 ^{خلاصه اینکه ما رفتیم و خرماو گل رو قبر گذاشته و با گلاب قبر رو شستیم و... در آخر هم مسئول برنامه با خانواده تعدادی از شهدا مصاحبه ای انجام داد .}

^{اما اون روز بیشتر از اینکه اجرای اون مراسم توجه ام رو به خودش جلب کنه اثراتی که طرح ساماندهي گلزار شهدا گذاشته بود برام جالب توجه بود.}

^{احسا س می کردم مزار شهدا رنگ غریبی به خودش گرفته تقریبا یه سالی می شه که به این شکل در اومده اوایل ترم پیش بود که متوجه شدیم که مزار شهدا هم می خواهند تغییر بدن . طرح ساماندهی گلزار شهدا قرار بود اینجاهم اجرا شه .}

^{پرده ای نصب کرده بودند برا اطلاع دادن به مردم از اینکه این طرح هم اینجا داره می یاد . اما الان چند ماهی از اجراش می گذره این طرح باعث خالی شدن گلزار شهدا از عناصر فرهنگی دفاع مقدس و تبدیل آن به قبرستانی مشابه قبرستان های مسیحیان شده. اوایل که نام و نشان شهید رو نمی شد فهمید اما حالا که مدتی گذشته برا نصف قبرا سنگ قبر و... آوردن و قبرا رو تا حدودی هم سطح کردن .}

^{عمده ترین دلیل بازسازی قبور شهدا را «فرسودگی و غیر همسطح بودن آنها» اعلام می شه اما در عمل برا جاهایی که قبراش هم سطح هم هست در حال اجراست ..}

^{بودجه کلانی هم تو سراسر کشور برا پروژه و بازسازي اساسي گلزار شهداي صرف می کنن در صورتی که می تونن همین پول رو جایی دیگه خرج کنن.}

^{تقابل مدرنيته غربي با سنت‌هاي اسلامي به آستانه مقدسه شهيدان هم رسیده .}

^{اما از اثرات این طرح :}

 

^{این طرح هم نارضایتی مردم رو در پی داشت چه خانواده شهید و چه مردمی که با شهدا انس داشتن و... از این شکلی که مقبره شهدا به خودش گرفته ناراضین . مردم این طرحم از آن خودشون نمی دونن . طرحی که از بالا به پایین اومده . مردم با بدبینی به اون نگاه می کنن .و نوعی اجبار رو در قبول کردنش می دونن}

 ^{- افرادی رو می شناسم که می گفتن قبلنا وقتی دلم می گرفت می رفتم و با یکی از این شهیدا درد دل می کردم و آروم می شدم .آخه قبرش یه قسمتی بود که کسی نمی تونست اشکام رو ببینه اما الان این شکلی که مزار به خودش گرفته برامون بیگانه است اصلا با فرهنگمون جور در نمی یاد . نمی دونیم کی همچین نیازی رو احساس کرده و این طرح رو آورده .}

^{- مادر یکی از شهدا می گفت همین قبر رو داشتیم که ازمون گرفتن دیگه می خوان چی کار کنن دلمون به همین خوش بود که یادگاریاش رو تو قفسه می ذاریم سالی یه بار پرده اش رو می شوریم و ...}

^{- کنار یه قبری رفتیم خیلی جالب بود مادر شهید همین که مارو دید گفت پسرم خیلی خوشکل بود . از این سخنش تعجب کردیم اما وقتی کمی کنارش نشستیم اصل قضیه رو فهمیدیم. عکس پسرش رو رو سنگ قبر اشتباهی کشیده بودن . اون خانم می گفت پسر من اصلا ریش نداشت . پسر من هیچ شباهتی به این عکس نداره . تو مکان قرارگیری سنگ قبرها هم اشتباه شده بود . مسائلی از این دست می تونه عاملی باشه برا نارضایتی مردم و اینکه فکر کنن این طرح هم داره بهشون تحمیل می شه واینکه نتونن قبولش کنن.}

^{همواره یکی از اشتباهاتی که تو  اجرای طرح دارن اینه که این چنین طرح ها و پروژه هارو بدون در نظر گرفتن فرهنگ و تمدن اون ملت می یارن در صورتی که اصلاحات نبايد ريشه‌ها و محكمات فرهنگي را دستخوش تغيير و تحول قرار بده و اين‌كه وقتی این طرح ها تو ایران اجرا می شه باید رنگ و صبغه اسلامي و ايراني داشته و منبعث از تعاريف اصلي باشه.}

^{گلزارهاي شهداء به تنهايي بخشي از موزه و تاريخ بزرگ دوران دفاع مقدسه و اگر تمام امكانات نظام بسيج شن ، نمي‌تونن دوباره اون رو ايجاد كنن و اگه همه هنرمندان جمع شن به هيچ وجه قادر نیستن معنويتي كه فضاي پيشين به زائرين قبور شهداء القاء مي‌كرد تو فضاي جديد به وجود بیارن .}

^{2- هر سنگ، سندي گويا از انديشه‌هاي تعالي‌جوي شهيدان ماست، تنوع تو شكل قبرها، نماد مردمي‌بودن دفاع و از خودگذشتگي مردم به ويژه جوانان تو اين دوره از تاريخ كشوره و انهدام اين تنوع و يكسان‌سازي تداعي‌كننده اجبار و زور تو اعزام نيروهاي مردميه. هر مزار حداقل هفته‌اي يك‌بار محل زيارت دلسوختگانه و انتقال آثار شخصي و ملزومات معنوي شهيدان به يك موزه متمركز - حتا تو مجاورت گلزار آنان – به شدت از تأثيرگذاري و معرفي چهره‌هاي معنوي اون مي‌كاهه .}

^{خلاصه اینکه مسئولان  این طرح هم رو اینجا اجرا کردن بدون اینکه به نظرات متخصصان فرهنگ و ... توجهی کنن  و یا به ابعاد اجتماعی وُفرهنگی اون توجهی کنن این پروژه هم مثل بقیه پروژه ها  اثرات منفی و به دنبالش نارضایتی مردم رو در پی داشت اما کیه که به این چیزا توجه کنه .}